Een eiken tafelblad oliën bij achtentwintig graden
Het tafelblad is massief eiken, 160 bij 85 centimeter, van een tafel die jarenlang onder een gelakt plastic kleed heeft gestaan en daar vlekken en een dof laagje aan heeft overgehouden. Ik had het de week ervoor kaal geschuurd, eerst 80, dan 120, dan 180, en het stof weggezogen en met een licht vochtige doek nagewreven. Op zaterdagmiddag was het 28 graden in het schuurtje, met de deur open misschien 26. Ik dacht: olie is olie, en begon.
Hardwaxolie wil je dun aanbrengen, een paar minuten laten intrekken en dan de overmaat afnemen met een schone doek. Bij 28 graden en een blad dat zelf warm was, gebeurde er iets anders: de olie trok op sommige plekken al binnen een minuut helemaal weg en op andere plekken, waar het hout dichter was, bleef hij liggen. Toen ik na vijf minuten begon af te nemen, was de eerste helft al zo ver aangedroogd dat de doek erin bleef hangen. Het resultaat na een nacht drogen: glanzende banen naast matte, en in het strijklicht van de bureaulamp een paar duidelijke doekstrepen.
Eraf halen was het vervelendste deel. Niet terug naar 80, want de olie zit alleen in de bovenste fractie van een millimeter. Ik heb het blad met 150 en daarna 180 opnieuw gevlakt, met de hand op een kurkblok, met de draad mee, tot er geen glanzende plekken meer zichtbaar waren als ik laag over het blad keek. Dat kostte anderhalf uur en drie vellen papier, omdat de olieresten het papier snel dichtsmeren.
Tweede poging, een week later, om zeven uur ’s ochtends bij 17 graden. Olie met een kwast opgezet in vakken van ongeveer 40 bij 40 centimeter, elk vak direct na het opzetten nog eens met een doek uitgewreven, en na vier minuten alles afgenomen met een katoenen doek, met de draad mee, in één richting. Na twaalf uur een tweede, nog dunnere laag, op dezelfde manier. Het blad is nu egaal zijdemat en voelt droog aan. Wat ik heb opgeschreven: nooit oliën boven de 22 graden, nooit op een blad dat in de zon heeft gestaan, en altijd eerst een hoek van de onderkant proberen. De gebruikte doeken heb ik buiten uitgespreid laten drogen, want een prop doek met oliehars erin kan heet worden.