Schuren in stappen en het licht van een bureaulamp
Het eerste jaar schuurde ik zoals ik dacht dat het hoorde: grof erop, dan meteen fijn, klaar. Het resultaat zag er goed uit tot de olie erop ging, en dan verschenen er ineens cirkels en halen die onder de kale afwerking onzichtbaar waren geweest. Olie maakt elke kras donkerder dan het hout eromheen. Sinds een tafelblad dat ik daardoor twee keer heb moeten doen, houd ik me aan een vaste volgorde en een vaste controle.
De volgorde is 80 om de oude afwerking of grote oneffenheden weg te halen, 120 om de krassen van de 80 weg te halen, 180 om de krassen van de 120 weg te halen en als laatste stap voor olie. Soms nog 240 voor een blad waar je met de hand overheen gaat. Elke stap heeft maar één doel: de sporen van de vorige wissen. Een stap overslaan betekent dat de fijne korrel de diepe krassen van de grove alleen maar glad polijst in plaats van weghaalt, en dat zie je pas later. Tussen stappen stofzuig ik het oppervlak en veeg het af, omdat een achtergebleven korrel 80 onder een vel 180 een kras maakt die je er weer met 120 uit moet halen.
De controle is een bureaulamp zonder kap, op het blad gelegd, zodat het licht er bijna plat overheen strijkt. In dat licht staat elke kras als een streep overeind en zie je ook meteen of je met de draad mee hebt geschuurd of er dwars doorheen. Ik kijk na elke korrel, altijd vanuit vier richtingen, want een kras die je van de ene kant niet ziet, zie je van de andere kant wel. Het kost twee minuten en bespaart een hele avond.
Verder: met de hand schuur ik altijd op een kurkblok of een plat stukje hout met vilt eronder, nooit met losse vingers, omdat vingers groeven volgen en kuilen maken. Met de draad mee, lange halen, weinig druk. Een stofmasker bij alles onder korrel 120 en bij elke machine, ook voor vijf minuten, want eikenstof en het stof van oude afwerkingen zijn geen van beide iets om in te ademen. En vellen papier vervangen zodra ze dichtzitten of glad aanvoelen; een vol vel schuurt niet, het wrijft, en wrijving maakt warmte en glans op plekken waar je die niet wilt. Het is saai werk en het is het enige deel waar je later niets meer aan kunt herstellen zonder opnieuw te beginnen.